Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
Logo Gminy Samborzec
Dane Urzędu:

Urząd Gminy w Samborcu
Samborzec 43
27-650 Samborzec

Dane kontaktowe:

e-mail: sekretariat@samborzec.pl
tel.: 15 831 44 43

 Mapa Gminy Samborzec

Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Koćmierzów - Sołectwa - O gminie - Gmina Samborzec.

 

Pobierz PDF

Koćmierzów

 

Sołtys: Bryła Andrzej

Miejscowość Koćmierzów aktualnie  zajmuje powierzchnię 361,54 ha, w której zamieszkuje 419 mieszkańców, w tym 210 kobiet i 209 mężczyzn. Od wieków miejscowość ta była na stałe związana z rzeką Wisłą i Gorzyczanką a po 1936 roku także z rzeką Koprzywianką, położona bowiem jest pomiędzy wodami tych rzek. Aktualnie obie rzeki posiadają wały ziemne.

Wioska Koćmierzów graniczy z Zawisełką, Złotą, Andruszkowicami, Zawierzbiem i Ostrołęką. Od południowego wschodu wioskę opływa Wisła, która jest jednocześnie granicą powiatów sandomierskiego i tarnobrzeskiego oraz województw świętokrzyskiego i podkarpackiego.


Koćmierzów

Mieszkańcy wioski od dawnych lat zajmują się uprawą ziemi, warzyw i ogrodnictwem. Sady zajmują największą powierzchnię upraw. Przekraczają nawet wał wiślany i zajmują dawny teren kępy wiślanej.

Od XIII wieku do 1 kwietnia 1982 roku mieszkańcy wioski należeli do parafii św. Pawła Apostoła w Sandomierzu a od 1982 roku należą do parafii katedralnej pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Dzieci z wioski uczęszczają do szkoły podstawowej w Zawierzbiu. Przez wieś niemal równolegle do wału wiślanego przebiega droga powiatowa z Sandomierza do Skotnik.

Częste wylewy rzeki Wisły zatapiały pola i domy wioski, ludzie ponosili duże straty materialne, z tego też powodu po lipcowej powodzi w 1934 roku usypano wały ziemne na rzece. Do prac ziemnych zatrudniano głównie robotników ze Śląska. W tym czasie w Polsce panowało wielkie bezrobocie, głównie na Śląsku. Ludzie poszukiwali pracy. W latach 80-ych ubiegłego wieku podwyższono i wzmocniono wały ziemne na rzece Wiśle.

Stare koryto rzeki Gorzyczanki. Z prawej strony droga asfaltowa Sandomierz – Skotniki. Stan na czerwiec 2014 r.

Stare koryto rzeki Gorzyczanki. Z prawej strony droga asfaltowa Sandomierz – Skotniki. Stan na czerwiec 2014 r. Fot. A. Cebula

Nazwa miejscowości Koćmierzów wywodzi się z dwóch członów tj. Koć i Mierzów. Koć – czyli „wydawać, rodzić” i Mierzów – „mierzyć”. Potocznie mówiono, że Koćmierzów to jakby tworzyć i mierzyć bagno – błotem. Wyróżnia się dwie części tej wioski: Kolonia Koćmierzów – dawne pola dworskie, część wsi po parcelacji gruntów dworskich oraz Stara Wieś – teren wioski rozpościerający się od drewnianego krzyża (który jest granicznikiem) w stronę wioski Zawisełcze. W miejscowości tej występują również następujące obiekty fizjograficzne: Złoty Gaj – dawny las, Kępa Koćmierzowska – międzywale, Pola Koćmierzowskie, Rosocha – kanał, za Średnią Drogą – pola, Bełek Kocmierzowski – jezioro, Pastwiska Zawisełckie, Gorzyczanka – rzeka i pozostałe po niej koryto.

Do XVI wieku Koćmierzów był jedną zwartą osadą, a następnie wioską leżącą po lewej stronie koryta Wisły. W szesnastym wieku rzeka podzieliła miejscowość na dwie części leżące po obu jej stronach. Lewobrzeżna część wioski znalazła się w gminie Samborzec, natomiast prawobrzeżna początkowo funkcjonowała jako samodzielna wieś i dopiero po II wojnie światowej, przyłączona została do aglomeracji prawobrzeżnego miasta Sandomierza (1962).

Koćmierzów to miejscowość bardzo stara. Pierwsze wzmianki o niej sięgają początku XIII wieku. Po drugiej lokacji miasta Sandomierza nadanej przez Leszka Czarnego, Koćmierzów tak jak Andruszkowice, Złota czy Milczany znalazł się w granicach nowo lokowanego miasta. Nie ma pewności, czy Koćmierzów powstał na gruntach miejskich, czy też stanowił osobną niezależną posiadłość ziemską.

Dom drewniany z 1920 roku Andrzeja Rewery. Nadal zamieszkały.

Dom drewniany z 1920 roku Andrzeja Rewery. Nadal zamieszkały. Stan na czerwiec 2014 roku. Fot. A. Cebula

Osadnictwo na tym terenie koncentrowało się głównie nad rzeką. Od 1571 roku Koćmierzów należał do rodu Tarnowskich. W 1700 roku wieś należała jeszcze do hrabiego Michała Tarnowskiego, następnie staje się własnością Nikodema Zaboklickiego. Od 1732 roku Koćmierzów na lewym brzegu Wisły jest w posiadaniu Mikołaja Ważyckiego, dziekana katedralnego krakowskiego. Po sześciu latach w 1738 roku wieś przechodzi do rąk Tomasza Raczyńskiego – stolnika owruckiego.

Od 1742 roku sukcesywnie Raczyńscy dokonywali wpłat pieniężnych na szpital dla ubogich przy kościele Św. Ducha w Sandomierzu. Majątek w Koćmierzowie po lewej stronie Wisły podzielony był na trzy części i miał trzech odrębnych właścicieli. Dopiero 7 lutego 1853 roku połączone zostały dwie części dóbr Koćmierzowa „B” i „C”, które łącznie z częścią „A” tworzyły całość dóbr Koćmierzowa. Część „B” była własnością Krzesimowskich od 1789 roku, część „C” należała do Kuszewskich (przed 1789 rokiem), natomiast część „A” była w posiadaniu Raczyńskich (przed 1789 rokiem).

1 sierpnia 1789 roku za sumę 22 000 złotych polskich dobra Koćmierzów od Aleksandra Raczyńskiego i Kazimierza Krzesimowskiego (wspólna umowa) kupił dziedzic Onufry Nidecki - konfederat barski, sędzia ziemski sandomierski, za czasów austriackich w latach 1795-1809 komornik, pochowany 6 października 1828 roku na cmentarzu parafialnym kościoła św. Pawła Apostoła w Sandomierzu. Dokładne miejsce pochowku jest nieznane. W 1828 roku aktem darowizny dobra Koćmierzów przechodzą na rodzeństwo: Emilię, Izabelę i Konstantego Nideckich.

Od dnia 18/30 września 1887 roku do 29 maja/11 czerwca 1902 roku w Koćmierzowie stacjonował i zlokalizowany był posterunek bogoryjskiego oddziału II batalionu Sandomierskiej Brygady Straży Granicznej, który pilnował granicy państwowej na rzece Wiśle pomiędzy zaborem rosyjskim i austriackim. Posterunek usytuowany był na posesji dzierżawionej od chłopa Franciszka Rawy. Za dzierżawę zaborca płacił 230 rubli rocznie. W 1838 roku Skarb Publiczny Królestwa Polskiego objął na własność ½ dóbr majątku Konstantego Nideckiego na skutek konfiskaty za niedokonanie stosownych opłat po przejęciu majątku po ojcu.

Prawem kupna-sprzedaży w dniu 12/24 czerwca 1838 roku za 15 333 złotych polskich małżonkowie Braniccy: Antoni i Franciszka ze Staszewskich nabyli dobra Koćmierzowa z przyległościami od poprzednich właścicieli. Z kolei w dniu 19 lutego/2 marca 1852 roku drogą kupna-sprzedaży od Branickich dobra Koćmierzowa nabył Michał Nalepiński. Jak już wspomniano, w dniu 7/19 lutego 1853 roku przyłączone zostały dwie części dóbr Koćmierzowa „B” i „C”, które łącznie z częścią „A” tworzyły całość dóbr Koćmierzowa. Od Tomasza Kuszewskiego w dniu 15 marca 1820 roku dobra Koćmierzowa w części „C” kupił Jakub Raczyński. Z kolei od Raczyńskiego w marcu 1839 roku dobra kupił Rafał Rohoziński. Po śmierci Rafała Rohozińskiego w 1846 roku majątek przeszedł na syna – Spirydiona Rohozińskiego, który w 1849 roku sprzedaje Władysławowi Rohozińskiemu. Po śmierci Kazimierza Krzesimowskiego majątek w części „B” Koćmierzowa przeszedł na jego syna – Ignacego i Karolinę z Tarłów (małżonków). W dniu 17/29 marca 1834 roku za 1 365 srebrnych rubli aktem kupna-sprzedaży majątek od małżonków Ignacego i Karoliny Krzesimowskich kupiła Emilia Paklerska, która w 1852 roku sprzedała go Michałowi Nalepińskiemu. Prawem własności nabytej od poprzedniego właściciela – Michała Nalepińskiego łącznie z dobrami Gorzyczany, które były własnością Rohozińskich w dniu 12/24 maja 1860 roku za sumę 45 000 złotych polskich czyli 67500 rubli srebrnych kupił Jan i Marianna z Zbierzchowskich małżonkowie Pasturzyńscy. Dnia 5 grudnia tegoż roku połączono dobra Koćmierzów z dobrami Gorzyczany, wyłącznym właścicielem tych dóbr został Jan Pasturzyński.

W dniu 27 stycznia 1882 roku Jan Pasturzyński sprzedaje majątek w Koćmierzowie Wincentemu Karolowi Dwiernickiemu. Ten z kolei już 18/30 października 1883 roku sprzedaje go Mariannie Wandzie Hempel. Folwark Koćmierzów 27 czerwca 1892 roku od Marianny Hempel kupił Lambert Leonard Nejmark. W 1870 roku dobra Koćmierzów odłączone zostają od Gorzyczan. W 1885 roku powierzchnia majątku Koćmierzowa wynosiła 613 mórg 148 prętów.

Ostatni właściciel majątku w Koćmierzowie – Lambert Nejmark, urodzony w 1836 roku, w wieku 27 lat po skończeniu Uniwersytetu w Petersburgu aplikował przy Sądzie Pokoju w Warszawie, stąd wysłany został na Litwę jako ajent Rządu Narodowego, w końcu służył jako porucznik w oddziale Lelewela. 3 września 1863 roku został ciężko ranny w bitwie pod Panasówką. Pochodził z Chełmna. Tam zamieszkiwała jego matka. Z żoną Florentyną mieli córkę Zofię Mańkowską. Był uczestnikiem powstania styczniowego, za udział w powstaniu został skazany przez Murawiowa na karę śmierci, którą udało się zamienić na 12 lat katorżniczych robót i dożywotnie osiedlenie na Syberii, gdyż szczęśliwym zrządzeniem losu córka ubłagała łaskę u samego imperatora, gdy przebywał on na polowaniu w Spale. Lambert Leonart Nejmark zmarł 10 stycznia 1900 roku i pogrzebany został na cmentarzu katedralnym w Sandomierzu. Na obrzeżu kamiennej płyty grobowca zamieszczona została dodatkowa tablica marmurowa z napisem, na której czytamy między innymi: „Powstaniec 1863 r. Porucznik w partii WAWRA w Pułtuskim. Emisariusz Rządu Narodowego na Litwie. Skazany na katorgę i zsyłkę na Syberię. 30 lat właściciel dóbr w Koćmierzowie. Przyjaciel włościan”.

Grób rodziny Nejmarków na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu. Ostatniego dziedzica Koćmierzowa.

Grób rodziny Nejmarków na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu. Ostatniego dziedzica Koćmierzowa. Fot. A. Cebula

12 lipca 1912 roku wdowa Florentyna z Kantorskich Nejmarkowa rozsprzedała ziemię w majątku Koćmierzów pomiędzy 38 włościan z wioski i żydów zamieszkałych w Sandomierzu. Na pozostawionej dla siebie niewielkiej części ziemi gospodarzyła do 1922 roku, następnie sprzedała resztę swojego majątku i opuściła Koćmierzów, zamieszkując w Gierlachowie. Zmarła 3 VI 1931 roku i pochowana została w rodzinnym grobowcu na cmentarzu katedralnym w Sandomierzu obok swojego męża i córki Ireny. Żyła lat 79. W 1915 roku Koćmierzów zamieszkiwało 198 mieszkańców w 39 domach. Wieś zajmowała wówczas powierzchnię 311 mórg pola ziemi dworskiej i 158 mórg włościańskich.

Według legendy, Florentyna Nejmarkowa miała sprzedać dobra Koćmierzowa nowej właścicielce, która zamieszkiwała w Ameryce. Ale jak się później okazało, nowa właścicielka na podpisanie umowy kupna – sprzedaży nie przybyła, gdyż statek z Ameryki nie dopłynął do Polski w określonym w kontrakcie terminie.

W czasie II wojny światowej sołtysem wioski Koćmierzów był Józef Cichoń. Po wyzwoleniu kolejnymi sołtysami we wsi byli: Czesław Rewera, Jan Sołtyk, Józef Gawryś, Stanisław Bryła, Jan Tracz, Mieczysław Maruszak, Jan Statuch, Józef Gorczyca, Maria Zimoląg,Teresa Poetek. Aktualnie sołtysem wsi jest Andrzej Bryła.

W 1983 roku z inicjatywy mieszkańców Koćmierzowa wybudowano kaplicę kościelną. Na terenie wioski znajduje się jeden krzyż drewniany i jedna figura św. Jana Nepomucena ufundowana przez ostatniego właściciela folwarku w Koćmierzowie Lamberta Nejmarka.

 Kaplica z 1983 roku fundacji mieszkańców wioski.

Kaplica z 1983 roku fundacji mieszkańców wioski. Stan na czerwiec 2014 roku. Fot. A. Cebula

 

  • SWISS Contribution
  • Lokalna Grupa Działania
  • Wrota Świętokrzyskie
  • ŚBRR
  • SISMS
  • WKU Sandomierz
  • Punkt Informacji (Zapytaj o fundusze europejskie)
  • ARiMR
  • ARR
  • ISOK
  • Mikroporady
  • Czyste powietrze
  • 500plus
  • System informacji przestrzennej województwa świętokrzyskiego
  • DKK
  • CEIDG

Dane

Gmina Samborzec
Samborzec 43, 27-650 Samborzec
NIP: 864-175-83-50

Tel: 15 831 44 43
Fax: 15 831 44 43- wew. 20 (w godzinach pracy Urzędu)
Email: sekretariat@samborzec.pl
ePUAP: /8530fnabpw/skrytka

Statystyki

Licznik odwiedzin:
1426538
Dzisiaj:
461
Gości on-line:
0
Twoje IP:
54.224.200.104

Newsletter

Jeżeli chcesz być informowany o aktualnościach w serwisie, podaj swój adres e-mail.
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@ | zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij